Dijitalleşme sürecinde restoran sahiplerinin en çok merak ettiği sorulardan biri: "QR menü kullanımı yasal zorunluluk mu?" Bu yazıda 2026 yılı itibarıyla Türkiye'de QR menü ve dijital adisyon sistemlerine ilişkin yasal düzenlemeleri, teşvikleri ve işletmeler için önerileri detaylı şekilde inceleyeceğiz.
2026'da QR Menü Yasal Zorunluluk Mu?
Kısa cevap: Hayır. 2026 yılı Şubat ayı itibarıyla Türkiye'de QR menü kullanımını zorunlu kılan genel bir yasal düzenleme bulunmamaktadır. Restoranlar, kafeler ve diğer yiyecek-içecek işletmeleri kağıt menü, dijital menü veya her ikisini birden kullanmakta serbesttir.
Ancak bu durum gelecekte değişebilir ve bölgesel farklılıklar olabilir. Aşağıda detaylı açıklayacağız.
Mevcut Yasal Çerçeve
1. Genel Hijyen Yönetmeliği
Gıda İşletmelerinin Hijyen Kuralları kapsamında menülerin temiz ve hijyenik olması gereklidir. Ancak bunun dijital mi yoksa kağıt menü ile mi sağlanacağı konusunda bir zorunluluk yoktur. İşletmeler kendi tercihlerine göre karar verebilir.
2. Pandemi Dönemindeki Öneriler
COVID-19 pandemisi sırasında Sağlık Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı genelgeleri ile işletmelere "temassız menü" kullanımı önerilmişti. Bu genelde QR menü sistemleri işaret ediliyordu. Ancak bu öneri tavsiye niteliğindeydi, cezai yaptırımı yoktu.
Pandemi tedbirleri kalktıktan sonra bu öneriler de uygulamadan kalktı. Şu anda hijyen kontrollerinde dijital menü kullanımı artı puan olarak değerlendirilebilir, ancak zorunluluk değildir.
3. Belediye Düzenlemeleri
Bazı büyükşehir belediyeleri "akıllı şehir" ve "dijital dönüşüm" projeleri kapsamında işletmeleri dijital menü kullanmaya teşvik ediyor. Örneğin:
- İstanbul: İSMEK ve çeşitli destek programları ile işletmelere ücretsiz QR menü eğitimi
- Ankara: Başkent Akıllı Şehir projesi kapsamında dijital menü teşviki
- İzmir: Turizm işletmelerine dijital menü kullanımında destek
Ancak bunlar da teşvik niteliğinde olup zorunluluk değildir.
Dijitalleşme Teşvikleri ve Destekler
QR menü zorunlu olmasa da, devlet ve ilgili kurumlar dijitalleşmeyi teşvik ediyor:
KOSGEB Dijital Dönüşüm Desteği
Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı (KOSGEB), KOBİ'lerin dijitalleşme yatırımlarına %50-75 oranında hibe desteği veriyor. QR menü ve dijital adisyon sistemleri bu kapsamda değerlendirilebilir.
- Destek oranı: %50-75
- Azami destek miktarı: 250.000 TL'ye kadar
- Başvuru şartları: KOSGEB'e kayıtlı KOBİ olmak
TÜBİTAK Teknoloji Transferi Destekleri
Yenilikçi teknolojileri benimseyen işletmelere AR-GE desteği. Özellikle yapay zeka tabanlı QR menü sistemleri geliştiren işletmeler için geçerli.
Belediye ve Ticaret Odası Destekleri
Yerel yönetimler ve ticaret odaları, üyelerine dijital dönüşüm eğitimleri ve danışmanlık hizmeti sunuyor. Bazı belediyeler ücretsiz QR menü kurulum desteği bile veriyor.
Sektörel Baskılar ve Pazar Gerçekleri
Yasal zorunluluk olmasa da, pazar dinamikleri işletmeleri dijitalleşmeye zorluyor:
Müşteri Beklentisi
Özellikle genç nesil (Z kuşağı ve Y kuşağı) müşteriler dijital menü beklentisi içinde. Araştırmalar gösteriyor ki:
- 18-35 yaş arası müşterilerin %67'si QR menü olan restoranları tercih ediyor
- Müşterilerin %54'ü hijyen nedeniyle kağıt menü yerine dijital menüyü güvenli buluyor
- Yabancı turistlerin %80'i çoklu dil destekli dijital menüleri faydalı buluyor
Bu beklentiler karşılanmazsa müşteri kaybı yaşanabilir, olumsuz yorumlar alınabilir.
Rekabet Baskısı
Rakipleriniz dijital menü kullanırken sizin kullanmamanız rekabet dezavantajı oluşturur. Müşteri "bu restoran çağdaş değil" algısına kapılabilir.
Operasyonel Verimlilik
Dijital menü avantajları yazımızda detaylı anlattığımız gibi, dijital menü kullanan işletmeler %30-50 daha verimli çalışıyor. Bu da dolaylı bir "zorunluluk" yaratıyor: dijitalleşmezseniz maliyetleriniz artar, kârınız düşer.
Gelecekte QR Menü Zorunlu Olacak mı?
Kesin bir tarih yok, ancak trendler dijitalleşmenin artacağını gösteriyor:
Olası Senaryolar
- Kademeli Zorunluluk (2027-2028): İlk önce belirli kategorilerdeki işletmeler için zorunluluk gelebilir:
- Zincir restoranlar (10+ şube)
- AVM içi yiyecek-içecek işletmeleri
- Otel restoranları
- Havaalanı ve tren garı işletmeleri
- Teşvik Bazlı Yaygınlaşma: Zorunluluk yerine güçlü teşvikler (vergi indirimi, destek hibeleri) ile gönüllü geçiş sağlanabilir.
- Hibrit Model Standardı: Dijital menü zorunlu, ancak erişilebilirlik için kağıt menü opsiyonu da bulundurulması şartı getirilebilir.
Uluslararası Örnekler
- Fransa: 2025'te belirli kategorideki restoranlarda dijital menü zorunlu hale geldi
- Singapur: Tüm yiyecek-içecek işletmeleri için dijital ödeme ve menü zorunluluğu var
- Güney Kore: Akıllı restoran sertifikası için dijital menü şart
Türkiye'nin de bu trende uyum sağlaması bekleniyor.
İşletmeler Ne Yapmalı?
Yasal zorunluluk olmasa da, işletmelere önerilerimiz:
1. Proaktif Dijitalleşme
Zorunluluk gelmeden önce dijitalleşin. Böylece:
- Rekabet avantajı elde edersiniz
- Olası bir zorunluluk durumunda hazır olursunuz
- Erken benimseyici olarak müşterilerinize pozitif mesaj verirsiniz
2. Hibrit Model Uygulayın
Hem dijital hem de kağıt menü sunun:
- Masalarda QR kod bulundur (temel)
- 2-3 adet lamine kağıt menü hazır tut (yedek)
- Yaşlı veya teknoloji kullanmayan müşteriler için personel desteği sun
3. Ücretsiz Deneme Yapın
Tara Gelsin gibi 6 ay ücretsiz deneme sunan platformlar sayesinde risk almadan dijital menüyü deneyebilirsiniz. Beğenmezseniz geri dönebilirsiniz.
4. Desteklerden Yararlanın
KOSGEB ve belediye desteklerini araştırın. Dijitalleşme maliyetinizin önemli bir kısmını devlet karşılayabilir.
5. Müşterilerinizi Bilgilendirin
QR menüye geçerken müşterilerinize duyuru yapın:
- Sosyal medyada "Artık dijital menümüz var!" paylaşımı
- İlk hafta personelin müşterilere QR kod kullanımını anlatması
- Masalarda "QR Kodu Nasıl Okutulur?" mini rehber bulundurma
Sık Karıştırılan Konular
E-Fatura Zorunluluğu ile Karıştırılmaması
Belirli ciro üzerindeki işletmeler için e-Fatura ve e-Arşiv fatura zorunludur. Ancak bu, QR menü kullanımı ile aynı şey değildir. E-fatura faturalama süreciyle ilgili, QR menü ise menü sunumu ve sipariş alma ile ilgilidir.
Ancak modern dijital adisyon sistemleri (detay için tıklayın) hem QR menü hem de e-fatura entegrasyonunu birlikte sunar, iki uyumu kolaylaştırır.
Kişisel Verilerin Korunması (KVKK)
QR menü kullanırken müşterilerden kişisel veri toplamak (telefon, e-posta vb.) için KVKK uyumlu aydınlatma metni ve onay almanız gerekir. Ancak sadece menü gösterimi için kişisel veri toplanmasına gerek yok.
Sonuç: Zorunluluk Olmasa da Gereklilik Var
2026 yılında QR menü kullanımı Türkiye'de yasal zorunluluk değildir. Ancak:
- Pazar dinamikleri dijitalleşmeyi zorunlu hale getiriyor
- Müşteri beklentileri artıyor
- Rekabet avantajı için dijital menü şart
- Gelecekte zorunluluk gelmesi muhtemel
- Devlet teşvikleri dijitalleşmeyi destekliyor
Bu nedenle işletmelerin proaktif davranarak şimdiden dijitalleşmesi akıllıca bir stratejidir. Tara Gelsin ile 6 ay ücretsiz deneyerek bu dönüşümü risksiz başlatabilirsiniz.
Mevzuat ve yasal süreçler hakkında daha fazla bilgi için hukuk danışmanınıza veya yerel ticaret odanıza danışabilirsiniz. Dijital menü teknik detayları için ise blog yazılarımızı inceleyebilirsiniz.